Kanker – Cancer

Dit artikel is aangepast door Guillermo Fernández Barcia op 05 februari 2026 met actuele info en o.a.:

• veel Spaanse woordjes
• uitspraak en oefeningen 
• veelgebruikte Spaanse uitdrukkingen over dit thema

Cáncer – Kanker

Op 4 februari staan we op Wereldkankerdag stil bij deze ernstige ziekte die velen van ons direct of indirect treft.

Deze dag dient enerzijds om het bewustzijn rondom kanker te vergroten en om preventie, detectie en behandelingen aan te moedigen. Anderzijds dient het om het belang te onderstrepen van een goede kwaliteit van leven voor mensen met kanker en voor hun naasten of nabestaanden.

Kanker, wat is het?

Het menselijk lichaam maakt dagelijks nieuwe cellen aan om te kunnen groeien of herstellen. Deze cellen zijn de bouwstenen in ons lichaam. Daarnaast breekt het lichaam oude en beschadigde cellen af.

Kanker is een aandoening waarbij onze cellen zich onbeheerst (blijven) vermenigvuldigen. Een fout dus in de celdeling. Zo’n groep cellen vormt zich vaak tot een zwelling, wat een tumor wordt genoemd.

Deze woekerende cellen breiden zich uit en richten schade aan in omliggend weefsel. Ze verspreiden zich ook naar ver weg gelegen plaatsen in het lichaam. Dit proces heet “uitzaaiing” en gebeurt via de lymfevaten, via het bloed en in aanwezige lichaamsholten zoals de buikholte.

Behandeling

De behandeling van kanker vindt met name plaats door specialisten die zich gespecialiseerd hebben in oncologie en radiotherapie. Er zijn diverse behandelingen mogelijk waaronder chirurgie, radiotherapie, chemotherapie, nieuwe doelgerichte behandelingen, immunotherapie en hormoonbehandeling.

Kanker in de wereld

In 2022 kregen wereldwijd naar schatting 19,97 miljoen mensen een nieuwe kankerdiagnose en overleden 9,74 miljoen patiënten aan de ziekte. De meest voorkomende kankers wereldwijd zijn (in aflopende volgorde): longkanker, borstkanker, darmkanker en prostaatkanker.

Europa scoort relatief gezien nog steeds ongunstig. Met circa 9% van de wereldbevolking is het continent verantwoordelijk voor 22,4% van de nieuwe diagnoses en 20,4% van de sterfgevallen door kanker.

Nederland en België

In Nederland en België spannen vele organisaties zich in om kanker te voorkomen, tijdig op te sporen, te behandelen en patiënten en naasten psychosociale ondersteuning te bieden.

Volgens de Nederlandse Kankerregistratie (IKNL) kregen in 2023 ruim 128.000 Nederlanders de diagnose kanker. Deze stijging wordt hoofdzakelijk toegeschreven aan de bevolkingsgroei en de voortdurende vergrijzing.

Huidkanker (inclusief basaalcelcarcinoom) blijft de meest voorkomende soort; jaarlijks gaat het om meer dan 70.000 nieuwe gevallen. Volgens het Integraal Kankercentrum stijgt dit aantal sneller dan andere vormen, waarbij overmatige blootstelling aan uv-straling de belangrijkste factor is.

In België registreerde het Kankerregister (meest recente data) jaarlijks ruim 74.000 nieuwe diagnoses. De kans op kanker voor de 75ste verjaardag blijft aanzienlijk: ongeveer één op drie bij mannen en één op vier bij vrouwen.

België organiseert jaarlijks in oktober de Dag tegen Kanker (de 25ste editie vindt plaats op 15 oktober 2026) om patiënten en hun naasten een hart onder de riem te steken.

Kanker bij kinderen en volwassenen

Er zijn veel verschillende soorten kinderkanker die bovendien onderverdeeld kunnen worden in verschillende typen met verschillende eigenschappen.

De meest voorkomende vorm is bloedkanker, ook wel leukemie genoemd waarbij er sprake is van een ongeremde deling van lymfocyten (een bepaald soort witte bloedcellen).

Daardoor is er geen ruimte meer om gezonde bloedcellen aan te maken.

Acute en chronische lymfatische leukemie

Sommige soorten kanker komen vooral (of alleen) voor bij kinderen en andere vooral (of alleen) bij volwassenen. Zowel kinderen als volwassenen kunnen bijvoorbeeld leukemie krijgen. Er zijn van dit type kanker echter verschillende soorten.

De meest voorkomende soort bij kinderen is acute lymfatische leukemie. Aan de andere kant komt chronische lymfatische leukemie vooral voor bij mensen ouder dan 60 jaar.

Verschillende behandeling

De behandelingen en de genezingskansen zijn ook verschillend. Het is niet zo dat een kinderlichaam minder aankan dan een volwassen lichaam. Over het algemeen kunnen kinderlichamen chemotherapie juist beter aan dan het lichaam van een volwassene.

Daarom worden kinderen soms zwaarder behandeld dan volwassenen om een zo groot mogelijke kans op overleving te geven.

Kanker zet je wereld op z’n kop

Gelukkig zijn er diverse vormen van zorg, ondersteuning en begeleiding beschikbaar voor mensen die ziek zijn (geweest). Ook als je in je omgeving iemand hebt met kanker of je hebt een dierbare aan kanker verloren kun je bij diverse hulpdiensten terecht (zie interessante links).

Kom in actie tegen kanker!

Vele organisaties die met kanker of de bestrijding ervan te maken hebben organiseren rond Wereldkankerdag allerlei activiteiten en evenementen (zie interessante links)

De confrontatie met kanker heeft niet alleen impact op het lichaam maar is ook emotioneel en sociaal zeer ingrijpend.

Daarnaast komen ook individueel steeds meer mensen in actie tegen deze ziekte. Dit kan op vele manieren zoals bijvoorbeeld:

• het aanmaken van een eigen actiepagina om geld in te zamelen voor onderzoek en voorlichting
• een verkoop of veiling
• meelopen met een van de sponsorlopen

Vocabulaire Spaans

Beluister de volgende woorden uit de tekst hierboven en overhoor jezelf. De werkwoorden van deze woordenlijst zijn uitgelicht.

• kanker = el cáncer / tumor
• preventie = la prevención
• detectie = la detección
• behandeling = el tratamiento
• chemotherapie = la quimioterapia
• aandoening = la enfermedad
• cellen = las células
• bouwstenen = la base

• zich verminigvuldigen = multiplicarse 
• uitzaaiing = la metástasis
• lymfevaten = los vasos linfáticos
• buikholte = la cavidad abdominal
• specialist = el especialista
• oncologie = la oncología
• kanker constateren = diagnosticar (regelmatig werkwoord: diagnostico, diagnosticas, diagnostica…) cáncer
• diagnose = el diagnóstico

• borstkanker = el cáncer de mama
• prostaatkanker = el cáncer de próstata
• longkanker = el cáncer de pulmón
• darmkanker = el cáncer de colon / intestino
• huidkanker = el cáncer de piel
• psychosociale ondersteuning bieden =  ofrecer apoyo/ ayuda psicosocial
• bevolkingsgroei = el aumento de la población
• vergrijzing = el envejecimiento demográfico

• blootstellen aan = exponer a
• blootstelling aan uv-straling = la exposición a rayos uv
• leukemie = leucemia
• genezen = curar (regelmatig werkwoord: curo, curas, cura…)
• genezing = la curación
• ingrijpend zijn = tener un gran impacto 
• emotioneel = emocional
• ondersteuning / begeleiding =  la ayuda / la asistencia

• hulpdiensten = los servicios de emergencia
• bestrijding = la lucha
• geld inzamelen = recaudar (regelmatig werkwoord: recaudo, recaudas, recauda…) fondos
• geldinzameling = la recaudación de fondos
• sponsorloop organiseren = organizar (regelmatig werkwoord: organizo, organizas, organiza…) una carrera benéfica

Overhoor jezelf

Spaanse uitdrukkingen en gezegden

Op z’n kop zetten – cambiarlo todo por completo

Vb. Kanker zet je wereld op zijn kop / El cáncer te cambia la vida por completo

Meer Spaanse uitdrukkingen en gezegden

Klik hier voor een uitgebreid overzicht van veelgebruikte Spaanse uitdrukkingen en gezegden >>>

Wist je dat…?

• Oudere mensen hebben een grotere kans om kanker te krijgen. De overlevingskans van kankerpatiënten ligt rond de 65 procent en stijgt met ongeveer 1 procentpunt per jaar. Desondanks eist kanker van alle ziektes jaarlijks nog steeds de meeste slachtoffers in Nederland.
• Gezond leven kan helpen kanker op stand te houden. Maar wat is nou eigenlijk gezond? Daarover zijn er veel onduidelijkheden zoals deze: “Als je elke dag een half uur beweegt, maakt het niet uit hoe lang je stil zit”  Is dit nou een feit of een fabel? Volgens het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WKOF) is dit een fabel. Wekelijks ontrafelen experts van deze organisatie allerlei feiten en fabels op basis van betrouwbare bronnen. Lukt het jou óók om de juiste keuzes te maken? Toets je kennis op hun website: weof.nl

Op de site Wereldkankerdag.nl bijvoorbeeld met een DIGITALE KUS.

Interessante links

• Op Wereldkankerdag.nl kun je terecht met vragen of voor tips hoe je mensen met deze ingrijpende ziekte toch een hart onder de riem kunt steken
• Deel je eigen ervaringen of lees die van anderen: kanker.nl 
• Nederlandse Federatie van Kankerpatiënten: https://nfk.nl/
• Koningin Wilhelmina Fonds KWF Kankerbestrijding: https://www.kwf.nl/
• Het Integraal Kankercentrum Nederland: https://www.iknl.nl/
• Het WKOF biedt ons aanbevelingen voor het verkleinen van de kans op kanker. Volg je ze al of is er ruimte voor verbetering? Klik hier voor de leefstijltest en ontdek het!
• Zelf in actie komen? Hier zie je leuke ideeën om zelf je steentje bij te dragen: https://www.inactietegenkanker.nl/
• Belgische sites:Stichting tegen Kanker / Kankerregister België