Pulmones – Longen

Op 12 november vieren we Wereld Longontsteking Dag. Longontsteking of pneumonie is een longziekte die te behandelen is maar waaraan jaarlijks wereldwijd nog miljoenen kinderen overlijden. In dit artikel leren we Spaans aan de hand van deze en andere longziekten.

Longontsteking symptomen

Als we ons na een verkoudheid niet beter maar juist zieker voelen kan dat wijzen op een longontsteking. We kunnen dan last hebben van de volgende symptomen:

  • kortademigheid, benauwdheid, snelle, oppervlakkige ademhaling
  • (vaak hoge) koorts, een hogere of juist lagere lichaamstemperatuur, rillen en klappertanden
  • spierpijn en vermoeidheid
  • hoest en ophoesten sputum soms met wat bloed
  • pijn bij ademhalen bij de longen en de borststreek
  • in ernstige gevallen, verwardheid

Daarnaast kunnen we ook last hebben van hoofdpijn, zweten, verminderde eetlust, blauwe verkleuring van vingers, voeten en lippen (cyanose), en bloed ophoesten (hemoptoë) en eenmalige diarree (aan het begin).

Behandeling

Bij een longontsteking voelen we ons vaak erg ziek en beroerd maar deze doet zelf geen pijn en is vaak goed te behandelen. Als de spieren rond borst en rug pijn door het vele hoesten dan is het verstandig  om meteen de huisarts te raadplegen zodat deze vast kan stellen of er eventueel sprake is van longontsteking.

De arts zal middels vragen de oorzaak van onze klachten achterhalen en ons lichamelijk onderzoeken waarbij hij/zij met een stethoscoop naar onze longen kan luisteren. Om alle twijfel uit te sluiten kan de arts een röntgenfoto laten maken waarop goed te zien is of er een ontsteking zit, de omvang en de plaats.

Een longontsteking kan met medicijnen vrij snel worden genezen.

Pulmones - Lichaam

De zanger van Queen, Freddie Mercury is een van de beroemdheden die aan de gevolgen van longontsteking zijn overleden. Andere bekenden zijn Fred Astaire, Simone de Beauvoir, James Brown, René Descartes, Franz Liszt, Luciano Pavarotti,  Lev Tolstoj en Billy Wilder

Astma

Bij astma reageren longen vaak erg gevoelig op prikkels zoals rook, uitlaatgassen, huisstofmijt of huisdieren waardoor we benauwd worden of gaan hoesten. Bij een astma-aanval komt dit plotseling op en gebeurt er van alles in de longen:

  • de slijmvliezen in neus, keel en longen zwellen op en produceren meer vocht en slijm dan anders
  • de spiertjes die om de luchtwegen heen zitten, raken verkrampt en trekken samen. Ze maken de luchtwegen smaller waardoor we moeilijker ademen
  • de longen raken overvol met lucht, die niet genoeg ververst wordt

Bij een astma-aanval kunnen we veel minder lucht in- of uitademen dan anders. Dit gevoel kan heel angstig zijn maar is niet direct gevaarlijk.

Pulmones - Lichaam

Astma geeft niet elke dag klachten. Toch is het een ziekte die niet over gaat. Anders dan een longontsteking waarbij de longen meestal ontstoken zijn door een bacterie, zijn bij astma de longen altijd een beetje ontstoken. Astmaklachten kunnen, bijvoorbeeld na een griep, weken tot maanden aanhouden. Soms zijn er periodes waarin we praktisch niets merken maar daarna komt de astma terug.

Astma komt in Nederland vaker bij vrouwen voor dan bij mannen. Er zijn ruim 640.000 mensen met astma waarvan er zo’n 100.000 kinderen. De verwachting is dat het aantal mensen met astma in de komende jaren verder zal stijgen.

Astma bij kinderen door verkeer in Nederland en België

Bij één op de vijf kinderen met astma in Nederland is de ziekte gerelateerd aan verkeersvervuiling. Nederland staat daarmee in Europa bovenaan de lijst gevolgd door België (zie beeld hieronder).

Over de hele wereld gezien is Zuid-Korea het land met het meeste kinderen met astma als gevolg van verkeersvervuiling. In de top 10 zitten naast Japan ook zes landen in het Midden-Oosten, waaronder Saudi-Arabië (zie ook Wist je dat…?).

Pulmones - Lichaam

COPD

COPD ( Chronic Obstructive Pulmonary Disease / Chronische Obstructieve Long Ziekte) is een longziekte waarbij onze longen zijn beschadigd waardoor we moeilijker kunnen ademen en minder energie hebben. Hierdoor kunnen eenvoudige zaken zoals traplopen, boodschappen doen of aankleden een probleem zijn.

Iemand met COPD kan per dag soms slechts de helft in- en uit te ademen als iemand met gezonde longen. COPD komt normaliter pas voor op oudere leeftijd tenzij het een erfelijke ziekte betreft. Evenals Astma gaat ook deze longziekte niet meer over.

Bij chronische bronchitis zijn de bronchiën steeds ontstoken, het lichaam maakt meer slijm aan en ademhalen is lastiger. Bij een longemfyseem of emfyseem gaan er langzaam longblaasjes verloren die er voor moeten zorgen dat zuurstof na het inademen in ons bloed komt en we afvalstoffen weer kunnen uitademen. Hoe minder longblaasjes er zijn hoe moeilijker dit wordt waardoor we het benauwd krijgen.

In Nederland hebben zo’n 600.000 mensen COPD. Daarmee komt deze longzieke op de zesde plaats van ziektes die de hoogste sterfte in Nederland veroorzaken.

Vocabulaire Spaans

De werkwoorden van deze woordenlijst zijn uitgelicht.

  • longen = los pulmones
  • longontsteking = la pulmonía / neumonía
  • verkoudheid = el resfriado
  • ademhaling = la respiración
  • ademhalen = respirar (regelmatig werkwoord: respiro, respiras, respira…)
  • kortademig = corto de respiración
  • benauwdheid = la dísnea / falta de aire
  • koorts = la fiebre
  • spierpijn = el dolor muscular
  • vermoeidheid = el cansancio
  • hoest = la toz
  • hoesten = toser (regelmatig werkwoord: toso, toses, tose…)
  • pijn = el dolor
  • hoofdpijn = el dolor de cabeza
  • zweten = sudar (regelmatig werkwoord: sudo, sudas, suda…)
  • verminderde eetlust = la falta de apetito
  • diarree = la diarrea
  • behandeling = el tratamiento
  • klachten = las dolencias
  • onderzoek = el reconocimiento médico
  • onderzoeken= reconocer 
  • ontsteking = la inflamación
  • genezen = curar (regelmatig werkwoord: curo, curas, cura…)
  • astma = el asma
  • copd = epoc (enfermedad pulmonar obstructiva crónica)

Wist je dat…?

  • Elk jaar krijgen 125.000 mensen per jaar een longontsteking en meer dan 1 miljoen mensen zijn elke dag benauwd. Ook de allerkleinsten kunnen erg benauwd zijn. Voor hen is het vaak lastig om op tijd een diagnose te stellen. Maar de ademtest voor peuters lijkt hier verandering in te brengen.
  • Jaarlijks ontwikkelen vier miljoen kinderen wereldwijd astma door luchtvervuiling die wordt veroorzaakt door het verkeer. Dat zijn 11.000 kinderen per dag.
  • Volgens de WHO (Wereld Gezondheids Organisatie) wordt COPD in 2030 de derde doodsoorzaak.

Interessante links!

Het Longfonds is een Nederlands gezondheidsfonds en patiëntenorganisatie die informatie verstrekt over astma en COPD. Ook subsidieert het wetenschappelijk onderzoek en verbetert het de zorg. Het werd opgericht in 1959 als Astma Fonds en switchte in 2013 naar de huidige naam: https://www.longfonds.nl/

Spaans leren is een Fiesta!

Klik hier voor meer Spaans vocabulaire in onze categorie Spaans leren is een fiesta in ons blog >>>

Pulmones - Lichaam