Martes 13 – Vrijdag de 13e

In de westerse cultuur wordt “vrijdag de dertiende” door veel mensen als een ongeluksdag beschouwd, wegens de combinatie van vrijdag (de dag waarop Jezus werd gekruisigd) en het getal dertien. Dit is het geval in Nederland en België.

Spanje en Latijns-Amerika

Daarentegen wordt in Latijns-Amerikaanse landen, Griekenland en Spanje “dinsdag de dertiende” (martes trece) als ongeluksdag gezien. Dit komt tot uiting in bijgeloof, uitdrukkingen en gezegden (zie Spaanse uitdrukkingen), en zelfs in liedjes.

Voor veel mensen is dinsdag of vrijdag de 13e echter een dag als ieder ander. Toch zullen bijgelovigen op deze dag niet gauw iets belangrijks plannen of zelfs maar op reis gaan. Sommige mensen durven uit angst op deze dag hun huis niet eens te verlaten.

Paraskevidekatriafobie

Van mensen die angst of weerzin hebben voor deze datum wordt gezegd dat ze lijden aan paraskevidekatriafobie: een ziekelijke, irrationele angst van vrijdag de dertiende. (Zie wist je dat…?)

 

Martes 13 - Feesten en tradities

Waarom uitgerekend deze dag(en)?

  • Het getal 13 werd in de oudheid gezien als ongeluksgetal aangezien Judas tijdens het Laatste Avondmaal de dertiende gast was geweest. De Vikingen beweerden dat de dertiende gast in het Valhalla Loki was, god van het kwaad en geest van de dood. Jezus werd op vrijdag gekruisigd. Die combinatie vrijdag+13 is dus extra dreigend.
  • In de tarotkaarten wijst nummer dertien op de dood.
  • De naam “Martes” (dinsdag) komt van de planeet Mars dat Romeinen zagen al de god van oorlog, bloed en geweld. Ook de Grieken zagen daarin de invloed van Ares de god van de oorlog en personificatie van de krijgslust.
  • In het laatste boek van het Nieuwe Testament, De Openbaring van Johannes (kortweg Openbaring  of Apocalyps genoemd) is hoofdstuk 13 gewijd aan de Antichrist  die daarin het beest wordt genoemd.

Hoe het ook zij, dinsdag of vrijdag de dertiende kan volgens sommige wetenschappers voor veel mensen een ware nachtmerrie zijn. Niet vanwege de ene of andere vloek maar omdat ze dit door suggestief denken over zichzelf afroepen.

Spaans vocabulaire

Leer de volgende Spaanse woorden.  De werkwoorden van deze woordenlijst zijn uitgelicht.

  • dinsdag de 13e  = el martes trece
  • beschouwen / zien considerarse
  • ongeluksdag = el día de mala suerte
  • bijgeloof = la superstición
  • bijgelovig zijn =ser supersticioso
  • angst = el miedo
  • bang zijn voor = tener miedo de
  • weerzin voelen = sentir repugnancia / horror
  • ongeluk brengen = dar mala suerte
  • geluk brengen = dar buena suerte
  • ongeluksgetal = el número de la mala suerte
  • iemand vervloeken = maldecir a una persona
  • vloek = la maldición
  • vervloekt = maldito
  • een vloek over iemand afroepen = proferir una maldición sobre una persona
  • trouwen = casarse 
  • embarcarse = op reis gaan 

Martes 13 - Feesten en tradities

Spaanse uitdrukkingen

De Spaanse uitdrukking die Spaanstaligen bij dinsdag de dertiende gebruiken luidt:

martes y trece, ni te cases, ni te embarques (letterlijk: dinsdag en dertien, trouw en reis dan niet)

Met andere woorden doe geen belangrijke dingen op die dag want dat kan wel eens verkeerd aflopen.

Meer veelgebruikte Spaanse uitdrukkingen en gezegden?

Klik hier om Spaans te leren met veelgebruikte Spaanse uitdrukkingen en gezegden >>>

Wist je dat…?

  • Volgens het Centrum voor Verzekeringsstatistiek komen er op vrijdag de dertiende in Nederland juist minder ongevalsmeldingen binnen bij de verzekeraars dan op andere dagen, Zouden mensen op die dag dan toch extra voorzichtig zijn?.
  • Van componist Arnold Schönberg wordt gezegd dat hij aan triskaidekafobie leed. Saillant detail is dat hij op vrijdag de 13e stierf!.
  • De term paraskevidekatriafobie werd uitgevonden door therapeut Donald Dossey, gespecialiseerd in het behandelen van mensen met irrationele angsten. Hij meent dat je genezen bent als je het woord kan uitspreken.
  • In Italië is vrijdag de zeventiende ongeluksdag. Italianen associëren het getal 17 met de dood en gebruiken dit nummer niet graag. Zo hebben vliegtuigen van Alitalia geen stoelnummer 17 en sommige straten zelfs geen huisnummer 17.
  • Dit bijgeloof heeft hier en daar geleid tot drastische maatregelen. Zo heeft o.a. de Duitse vliegtuigmaatschappij Lufthansa geen 13e rij in hun toestellen en ontbreekt er bij veel hotels kamer nummer 13.
  • In de VS zijn de economische gevolgen van deze dag goed voelbaar. Er vinden dan aanzienlijk minder zakelijke transacties plaats.

 

Interessante links

Korte stomme film over een geluks- en een pechvogel die elkaar toevallig ontmoeten

Spaans leren is een Fiesta!

Klik hier voor meer Spaans vocabulaire in onze categorie Spaans leren is een fiesta in ons blog >>>

Martes 13 - Feesten en tradities