Libros – Boeken

De UNESCO heeft Wereldboekendag (officieel Werelddag van het Boek en de Auteursrechten) in het leven geroepen om het publiceren en lezen van boeken te stimuleren en om aandacht te vragen voor de noodzaak om het intellectueel eigendom te beschermen.

Dat voor deze viering 23 april is uitgekozen heeft alles te maken met de sterfdatum van drie belangrijke schrijvers uit de literatuurgeschiedenis: Miguel de Cervantes, William Shakespeare en Garcilaso Inca de la Vega.

Nederland, Belgie en Spanje

In Nederland wordt Wereld Boeken Dag sinds 2002  georganiseerd door Stichting Read to Grow met als doel om de aandacht te vestigen op de schaarste en het belang van goede boeken en leesmateriaal in ontwikkelingslanden. Jaarlijks nemen tientallen Nederlandse middelbare en internationale scholen deel aan een actie om goede Engels- en Franstalige boeken te verzamelen voor projecten in die ontwikkelingslanden (zie interessante links)

In België profileert Antwerpen zich als een boekenmetropool. Daar stond de wieg van de boekdrukkunst en daar ligt het geheugen van de Vlaamse literatuur. In Antwerpen zijn diverse literaire organisaties en uitgeverijen gevestigd Antwerpen Boekenstad verzorgt sinds 2003 het boeken- en letterenbeleid van de stad alsmede literaire activiteiten. (zie interessante links).

In Spanje staat 23 april al bijna een eeuw (sinds 1923) in het teken van boeken. In Catalonië herdenkt men op deze dag de Heilige San Jordi. Traditiegetrouw geven mannen hun geliefde op deze dag een roos en krijgen ze van de vrouwen een boek cadeau. (zie wist je dat…?)

Literatuur in Spanje

Reconquista

De Spaanse literaire traditie begint in de 12e eeuw met Cantar de Mio Cid een Spaans heldendicht uit de tijd van de herovering van Spanje op de moren in de middeleeuwen, de zogeheten Reconquista.

Renaissance

Sinds de tweede helft van het 15e eeuw is er sprake van een culturele uitwisseling tussen Italië en Spanje met een duidelijke invloed van Dante, Petrarca en Boccaccio op de Spaanse literatuur. Ook worden er Spaanse literaire werken gepubliceerd of vertaald in Italië zoals de poëzie van Jorge Manrique en Iñigo López de Mendoza, en populaire romans, kerstliedjes, enz.

Andere belangrijke dichters uit de renaissance zijn Garcilaso de la Vega en Juan Boscán. Onder de schrijvers van religieuze literatuur vindt men Fray Luis de León, San Juan de la Cruz en Santa Teresa de Jesús. Een zeer bekend prozastuk uit die tijd is de anonieme El Lazarillo de Tormes.

Spaanse Gouden Eeuw

De Spaanse Gouden Eeuw (Siglo de Oro) begint in 1492, het jaar waarin de Reconquista wordt voltooid en eindigt in 1681, het jaar waarin toneelschrijver Pedro Calderón de la Barca overlijdt.

Dichters:  Luis de Góngora, Francisco de Quevedo en Alonso de Ercilla (La Araucana).

Schrijvers: Miguel de Cervantes Saavedra (La Galatea en Don Quixote de la Mancha), Francisco de Quevedo, Baltasar Gracián en Mateo Alemán (Guzmán de Alfarache).

Toneelschrijvers: Lope de Vega, Pedro Calderón de la Barca en Tirso de Molina

Romantiek

Belangrijke schrijvers van de 19e-eeuwse romantiek zijn Gustavo Adolfo Bécquer en Rosalía de Castro. Een belangrijke toneelschrijver uit deze periode is José Zorrilla (Don Juan Tenorio)

Realisme

Deze nieuwe literaire stroming ontstaat in het midden van de 19de eeuw en kent belangrijke schrijvers als:

  • Benito Perez Galdós (Fortunata y Jacinta),
  • Emilia Pardo Bazán (Un viaje de novios)
  • Leopoldo Alas Clarín (La Regenta en Su único hijo)
  • Armando Palacio Valdés (La monja de San Sulpicio)
  • Vicente Blasco Ibáñez (Los cuatro jinetes del apocalipsis, Arroz y tartana, La barraca )

Belangrijke theaterschrijvers uit die tijd: Benito Perez Galdós en José Echegaray (El loco dios )

Generatie van ’98 tot de Spaanse burgeroorlog

De schrijvers van de “Generatie van ’98”, aan het einde van de 19e eeuw, worden gestimuleerd door Franse en Duitse invloeden en door Rubén Darío (zie Latijns-Amerikaanse literatuur) en de modernismo-beweging in Spaans-Amerika. Zij willen het culturele leven in Spanje nieuw leven inblazen.

  • Miguel de Unamuno: essayist, dichter, romanschrijver en opvoeder oefent grote invloed uit op de Spaanse jeugd
  • Azorín: opgemerkte korte schetsen.
  • Ramón del Valle-Inclán: injecteert zijn romans en toneelstukken met poëtisch-fantastische en bizarre elementen
  • Pío Baroja y Nessi: doordrenkt zijn romans met zijn felle onafhankelijke geest die alle traditionele waarden verwerpt en mensen aanzet tot actie.

Het toneel wordt in de vroege 20e eeuw nieuw leven ingeblazen vooral door Jacinto Benavente y Martínez. Een belangrijke rol in de Spaanse culturele opleving is weggelegd voor de pedagoog Francisco Giner de los Ríos.

Na de Eerste Wereldoorlog worden de intellectuele stromingen in gang gezet door de Generatie van ’98 samengevoegd met andere krachten in de Europese avant-garde.

De literaire kritiek bereikt nieuwe hoogten in het werk van de mediëvist (kenner van de middeleeuwen) Ramón Menendez Pidal. De humorist Ramón Gómez de la Serna schreef zijn onnavolgbare greguerías.

Generatie van ’27

Maar de Spaanse literatuur blonk in deze periode vooral uit in de poëzie dankzij de teksten van Antonio Machado en Juan Ramón Jiménez die tot de mooiste gedichten in het Spaans behoren.

Jose Moreno Villa, Rafael Alberti, Vicente Aleixandre, Luis Cernuda, Jorge Guillén, Pedro Salinas, Dámaso Alonso en diverse anderen maakten deel uit van een briljante groep van dichters die zich de “Generatie van ’27” noemde, en waarvan de dichter en toneelschrijver Federico García Lorca de meest markante is.

Parallel aan deze ontwikkelingen in de poëzie verliep het werk van een van Spanjes meest begaafde essayisten – José Ortega y Gasset.

Literatuur in Latijns-Amerika

Het Modernismo dat eind 19e eeuw opkwam was een poëtische beweging die zich voor haar ontstaan beriep op de tekst Azul (Blauw) (1888) van de Nicaraguaan Rubén Darío. Het was de eerste literaire beweging in Latijns-Amerika die invloed uitoefende op de literaire cultuur buiten de eigen regio en ook de eerste echt Latijns-Amerikaanse literatuur.

Hoewel het Modernismo Literatuur en Politiek niet wilde mengen, gebruikten auteurs gelegenheden om over sociale kwesties te debatteren, vooral over hoe de inheemse bevolking in Latijns-Amerika werd behandeld. Dit leidde tot een andere literaire beweging: het indigenismo. Deze nieuwe beweging benaderde de inheemse bevolking van Latijns-Amerika vanuit een ander perspectief vooral gericht op wat de samenleving aan deze mensen oplegde.

De Latijns-Amerikaanse literatuur kwam vooral op in de tweede helft van de 20e eeuw dankzij het internationale succes van  het magische realisme met Gabriel García Márquez als voornaamste exponent. Onder de Latijns-Amerikaanse romanschrijvers is García Márquez waarschijnlijk de meest prominente auteur van de 20e eeuw. Zijn boek Cien Años de Soledad (honderd jaar eenzaamheid) is een van de belangrijkste werken in de wereldliteratuur. Borges sprak erover als “de Don Quichot van Latijns-Amerika.”

De Argentijn Jorge Luis Borges wordt zelf beschouwd als een van de meest vooraanstaande en universele Latijns-Amerikaanse schrijvers aller tijden Nobelprijswinnaar Mario Vargas Llosa noemde hem ‘de grootste Spaanstalige schrijver sinds Cervantes’

Een van de grootste dichters van de 20e eeuw is Pablo Neruda. Volgens Gabriel García is Neruda zelfs in elke taal “de grootste dichter van de 20e eeuw”

Spaanstalige Nobelprijswinnaars voor Literatuur

  • Octavio Paz (Mexico)
  • Gabriel García Márquez (Colombia)
  • Pablo Neruda (Chili)
  • Miguel Angel Asturias (Guatemala)
  • Gabriela Mistral (Chili)
  • Mario Vargas Llosa (Peru)
  • Camilo José Cela (Spanje)
  • José Echegaray (Spanje)
  • Jacinto Benavente (Spanje)
  • Juan Ramón Jiménez (Spanje)
  • Vicente Aleixandre (Spanje)

 

Moderne literatuur in Spanje en Latijns-Amerika

wordt aan gewerkt

Poëzie

Wereld Poëziedag wordt jaarlijks gevierd op 21 maart. Het is een dag om na te denken over de macht van taal. Maar ook een dag om het belang van het lezen, schrijven en publiceren van poëzie te onderstrepen én de taalkundige verscheidenheid via poëtische expressie onder de aandacht te brengen.

In Nederland en Vlaanderen wordt jaarlijks de Poëzieweek georganiseerd (zie interessante links).

Elektronische boek

Michael Hart, oprichter van e-boekuitgever Project Gutenberg (1971), is de uitvinder van het e-boek of elektronische boek.

Een e-boek lees je op een e-reader, het beeldscherm van je computer of je smartphones. E-boeken maken meestal ook gebruik, net als een gewoon boek, van een hoofdstukindeling en bieden naast teksten en afbeeldingen ook animatievideo’s en audio.(zie gratis Spaanstalige boeken lezen).

Libros - Vrijetijdsbesteding

“Platero y yo”, het meesterwerk in proza van de Andalusische dichter en Nobelprijswinnaar Juan Ramón Jiménez over het ezeltje Platero.

Beluister hier het e-boek “Platero y yo” van Nobelprijswinnar Ramón Jiménez >>>


Vocabulaire Spaans

Leer de volgende Spaanse woorden.  De werkwoorden van deze woordenlijst zijn uitgelicht.

  • boek = el libro
  • literatuur = la literatura
  • poëzie = la poesía
  • schrijven escribir (regelmatig werkwoord: escribo, escribes, escribe…)
  • schrijver = el escritor
  • lezers = los lectores
  • lezen leer (regelmatig werkwoord: leo, lees, lee…)
  • uitgeven publicar (regelmatig werkwoord: publico, publicas, publica…)
  • auteur = el autor
  • autersrechten = los derechos de autor
  • intellectueel eigendom = la propiedad intelectual
  • beschermen proteger
  • sterven fallecer
  • sterfdatum = la fecha de fallecimiento
  • boekdrukkunst = la imprenta
  • roos = la rosa
  • e-boek = el libro electrónico / el e-book

Wist je dat…?

Interessante links

Gratis Spaanstalige boeken lezen?

Leer Spaans met de beste Spaanstalige boeken. Klik hier voor een schat aan gratis Spaanstalige boeken in onze categorie Spaanse boeken >>>

Gratis Spaanstalige boeken lezen

Spaans leren is een Fiesta!

Klik hier voor meer Spaans vocabulaire in onze categorie Spaans leren is een fiesta in ons blog >>>

Música romántica - Muziek en Dans