Cáncer – Kanker

Op 4 februari staan we op Wereldkankerdag stil bij deze ernstige ziekte die velen van ons direct of indirect treft.

Deze dag dient enerzijds om het bewustzijn rondom kanker te vergroten en om preventie, detectie en behandelingen aan te moedigen. Anderzijds dient het om het belang te onderstrepen van een goede kwaliteit van leven voor mensen met kanker en voor hun naasten of nabestaanden.

Kanker, wat is het?

Het menselijk lichaam maakt dagelijks nieuwe cellen aan om te kunnen groeien of herstellen. Deze cellen zijn de bouwstenen in ons lichaam. Daarnaast breekt het lichaam oude en beschadigde cellen af.

Kanker is een aandoening waarbij onze cellen zich onbeheerst (blijven) vermenigvuldigen. Een fout dus in de celdeling. Zo’n groep cellen vormt zich vaak tot een zwelling, wat een tumor wordt genoemd.

Deze woekerende cellen breiden zich uit en richten schade aan in omliggend weefsel. Ze verspreiden zich ook naar ver weg gelegen plaatsen in het lichaam. Dit proces heet “uitzaaiing” en gebeurt via de lymfevaten, via het bloed en in aanwezige lichaamsholten zoals de buikholte.

Behandeling

De behandeling van kanker vindt met name plaats door specialisten die zich gespecialiseerd hebben in oncologie en radiotherapie. Er zijn diverse behandelingen mogelijk waaronder chirurgie, radiotherapie, chemotherapie, nieuwe doelgerichte behandelingen, immunotherapie en hormoonbehandeling.

Cáncer - Lichaam

Kanker in de wereld

In 2018 kregen er wereldwijd naar schatting 18,1 miljoen mensen een nieuwe kankerdiagnose en overleden 9,6 miljoen patiënten aan de ziekte. De meest voorkomende kankers wereldwijd zijn (in aflopende volgorde): borstkanker, prostaatkanker, longkanker en darmkanker.

Europa doet het opvallend slecht. Met slechts 9% van de wereldbevolking, maar wel 23,4% van de nieuwe kankerdiagnoses en 20,3% van de sterfgevallen

Nederland en België

In Nederland en België spannen vele organisaties zich in om kanker te voorkomen, tijdig op te sporen, te behandelen en mensen met kanker en hun naasten psychosociale ondersteuning te bieden (zie interessante links).

Volgens de Nederlandse Kankerregistratie zijn in 2019 zo’n 118.000 Nederlanders gediagnosticeerd met kanker. Dat is een stijging van tweeduizend patiënten ten opzichte van het jaar ervoor. Bevolkingsgroei en vergrijzing worden als oorzaken voor de stijging genoemd.

Meer dan de helft van de patiënten kreeg te maken met huidkanker. Volgens het Integraal Kankercentrum steeg het aantal huidkankergevallen het snelst van alle kankersoorten. Bovenmatige blootstelling aan uv-straling speelt daarbij een hoofdrol.

In 2017 werden in België 68.702 nieuwe diagnoses van kanker (exclusief non-melanoma huidkanker) geregistreerd. Ongeveer één op de drie mannen en één op vier vrouwen krijgt met de ziekte te maken voor hun 75ste verjaardag.

België organiseert op donderdag 15 oktober 2020 de 21ste Dag tegen Kanker om wederom met z’n allen kankerpatiënten en hun naasten een groot hart onder de riem te steken.

Kanker bij kinderen en volwassenen

Er zijn veel verschillende soorten kinderkanker die bovendien onderverdeeld kunnen worden in verschillende typen met verschillende eigenschappen. De meest voorkomende vorm is bloedkanker, ook wel leukemie genoemd waarbij er sprake is van een ongeremde deling van lymfocyten (een bepaald soort witte bloedcellen). Daardoor is er geen ruimte meer om gezonde bloedcellen aan te maken.

 

Cáncer - Lichaam

KiKa is een organisatie die fondsen werft voor onderzoek naar kinderkanker

Sommige soorten kanker komen vooral (of alleen) voor bij kinderen en andere vooral (of alleen) bij volwassenen. Zowel kinderen als volwassenen kunnen bijvoorbeeld leukemie krijgen. Er zijn van dit type kanker echter verschillende soorten. De meest voorkomende soort bij kinderen is acute lymfatische leukemie. Aan de andere kant komt chronische lymfatische leukemie vooral voor bij mensen ouder dan 60 jaar.

De behandelingen en de genezingskansen zijn ook verschillend. Het is niet zo dat een kinderlichaam minder aankan dan een volwassen lichaam. Over het algemeen kunnen kinderlichamen chemotherapie juist beter aan dan het lichaam van een volwassene. Daarom worden kinderen soms zwaarder behandeld dan volwassenen om een zo groot mogelijke kans op overleving te geven.

Kanker zet je wereld op z’n kop

De confrontatie met kanker heeft niet alleen impact op het lichaam maar is ook emotioneel en sociaal zeer ingrijpend.

Gelukkig zijn er diverse vormen van zorg, ondersteuning en begeleiding beschikbaar voor mensen die ziek zijn (geweest). Ook als je in je omgeving iemand hebt met kanker of je hebt een dierbare aan kanker verloren kun je bij diverse hulpdiensten terecht (zie interessante links).

Kom in actie tegen kanker!

Vele organisaties die met kanker of de bestrijding ervan te maken hebben organiseren rond Wereldkankerdag allerlei activiteiten en evenementen (zie interessante links)

Daarnaast komen ook individueel steeds meer mensen in actie tegen deze ziekte. Dit kan op vele manieren zoals bijvoorbeeld:

  • de slachtoffers en hun omgeving een warm hart onder de riem te steken door bijvoorbeeld je foto omgekeerd op sociaal media te plaatsen en je steun te betuigen met de tekst: “Kanker zet je wereld op z’n kop!”
  • het aanmaken van een eigen actiepagina om geld in te zamelen voor onderzoek en voorlichting
  • een verkoop of veiling
  • meelopen met een van de sponsorlopen

Vocabulaire Spaans

De werkwoorden van deze woordenlijst zijn uitgelicht.

  • kanker = el cáncer / tumor
  • preventie = la prevención
  • detectie = la detección
  • behandeling = el tratamiento
  • chemotherapie = la quimioterapia
  • aandoening = la enfermedad
  • cellen = las células
  • bouwstenen = la base
  • zich verminigvuldigen = multiplicarse 
  • uitzaaiing = la metástasis
  • lymfevaten = los vasos linfáticos
  • buikholte = la cavidad abdominal
  • specialist = el especialista
  • oncologie = la oncología
  • kanker constateren = diagnosticar (regelmatig werkwoord: diagnostico, diagnosticas, diagnostica…) cáncer
  • diagnose = el diagnóstico
  • borstkanker = el cáncer de mama
  • prostaatkanker = el cáncer de próstata
  • longkanker = el cáncer de pulmón
  • darmkanker = el cáncer de colon / intestino
  • huidkanker = el cáncer de piel
  • psychosociale ondersteuning bieden ofrecer apoyo/ ayuda psicosocial
  • bevolkingsgroei = el aumento de la población
  • vergrijzing = el envejecimiento demográfico
  • blootstellen aan exponer a
  • blootstelling aan uv-straling = la exposición a rayos uv
  • leukemie = leucemia
  • genezen = curar (regelmatig werkwoord: curo, curas, cura…)
  • genezing = la curación
  • ingrijpend zijn = tener un gran impacto 
  • emotioneel = emocional
  • ondersteuning / begeleiding =  la ayuda / la asistencia
  • hulpdiensten = los servicios de emergencia
  • bestrijding = la lucha
  • geld inzamelen = recaudar (regelmatig werkwoord: recaudo, recaudas, recauda…) fondos
  • geldinzameling = la recaudación de fondos
  • sponsorloop organiseren = organizar (regelmatig werkwoord: organizo, organizas, organiza…) una carrera benéfica

Spaanse uitdrukkingen en gezegden

Op z’n kop zetten – cambiarlo todo por completo

Vb. Kanker zet je wereld op zijn kop / El cáncer te cambia la vida por completo

Meer Spaanse uitdrukkingen en gezegden

Klik hier voor een uitgebreid overzicht van veelgebruikte Spaanse uitdrukkingen en gezegden >>>

Cáncer - Lichaam

Wist je dat…?

  • Oudere mensen hebben een grotere kans om kanker te krijgen. De overlevingskans van kankerpatiënten ligt rond de 65 procent en stijgt met ongeveer 1 procentpunt per jaar. Desondanks eist kanker van alle ziektes jaarlijks nog steeds de meeste slachtoffers in Nederland.
  • Gezond leven kan helpen kanker op stand te houden. Maar wat is nou eigenlijk gezond? Daarover zijn er veel onduidelijkheden zoals deze: “Als je elke dag een half uur beweegt, maakt het niet uit hoe lang je stil zit”  Is dit nou een feit of een fabel? Volgens het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WKOF) is dit een fabel. Wekelijks ontrafelen experts van deze organisatie allerlei feiten en fabels op basis van betrouwbare bronnen. Lukt het jou óók om de juiste keuzes te maken? Toets je kennis op hun website: weof.nl

Interessante links

Spaans leren is een Fiesta!

Klik hier voor meer Spaans vocabulaire in onze categorie Spaans leren is een fiesta in ons blog >>>

Cáncer - Lichaam

Subjuntivo in Spaans en Nederlands – Taal en herkomst

Subjuntivo in Spaans en Nederlands – Taal en herkomst

Subjuntivo - Aanvoegende Wijs Zo'n 10 jaar geleden riep het blog WieZegtDatBlog 1 september uit tot Dag van de Aanvoegende Wijs. Dit blog vond het jammer dat de aanvoegende wijs in het Nederlands (leve, men neme, het zij zo) steeds minder werd gebruikt en riep daarom...

Spaanse werkwoorden vervoegen

Spaanse werkwoorden vervoegen

Gebruik toetscombinatie “CTRL+ F” en typ het werkwoord in de zoekbox dat verschijnt. Regelmatig Wederkerend Klinkerwisseling TOM-AR COM-ER VIV-IR LAVAR-SE PENSAR e-ie MOVER o-ue PEDIR e-i Hulp Onregelmatig Onregelmatige uitgang Onregelmatig voltooid deelwoord ESTAR...

Spanje: nonnen maken kapjes (documentaire)

Spanje: nonnen maken kapjes (documentaire)

“Spanje: nonnen maken kapjes”  (2020) Metropolis (VPRO) Synopsis: Hoe gaat de wereld om met de coronacrisis? In Sevilla, Spanje, leven nonnen altijd al afgezonderd in een klooster. Daar verschilt het dagelijks leven dus nauwelijks. Normaal bakken de nonnen koekjes om...

WP Feedback

Dive straight into the feedback!
Login below and you can start commenting using your own user instantly